VSP là thương hiệu trong nước khá quen thuộc với người dùng máy tính, chuyên cung cấp nhiều linh kiện và phụ kiện PC như: case, bộ nguồn, tản nhiệt, màn hình và các thiết bị ngoại vi. Trong thời gian gần đây, hãng đã mở rộng danh mục sản phẩm nguồn máy tính nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của các cấu hình PC phổ thông.

VSP Extreme TPS750 750W là mẫu PSU mới thuộc dòng Extreme TPS vừa được VSP giới thiệu ra thị trường, hướng đến phân khúc nguồn phổ thông giá tốt. Theo thông tin từ nhà sản xuất, sản phẩm được trang bị Active PFC, hiệu suất tối đa cam kết lên tới 85%, sử dụng tụ điện Nhật Bản, đồng thời tích hợp mạch DC to DC và chỉnh lưu đồng bộ (SR) nhằm cải thiện độ ổn định điện áp và nâng cao hiệu suất hoạt động. Với những trang bị này, VSP Extreme TPS750 750W được kỳ vọng sẽ đáp ứng tốt nhu cầu vận hành của nhiều cấu hình PC hiện đại trong tầm giá phổ thông.

Trong bài viết này, PCMAG sẽ cùng bạn đánh giá chi tiết bộ nguồn VSP Extreme TPS750 750W để xem mẫu PSU này có thực sự đáng chú ý trong phân khúc giá rẻ hay không.

I. Hộp và phụ kiện VSP Extreme TPS750 750W

Hộp của VSP Extreme TPS750 750W có kích thước khá gọn gàng với tông màu đỏ – đen đặc trưng của dòng Extreme TPS. Mặt sau của hộp được in đầy đủ các thông số kỹ thuật quan trọng như dải điện áp hoạt động, công suất, cùng số lượng và loại đầu cấp nguồn, giúp người dùng dễ dàng nắm bắt thông tin cơ bản của sản phẩm trước khi mở hộp.

Các phụ kiện đi kèm VSP Extreme TPS750 750W gồm: 1 dây nguồn chuẩn EU, 4 ốc cố định PSU vào case, 2 dây rút (zip tie) dùng để quản lý cáp gọn gàng, cùng 1 sách hướng dẫn sử dụng giúp người dùng dễ dàng lắp đặt và vận hành bộ nguồn.

II. PSU VSP Extreme TPS750 750W

1. Thiết kế bên ngoài

VSP Extreme TPS750 750W sử dụng thiết kế vỏ nguồn tương tự dòng Elite của hãng, với kích thước chuẩn ATX quen thuộc, dễ dàng lắp đặt trong hầu hết các loại case máy tính phổ biến hiện nay. Phần khung vỏ được sơn tĩnh điện màu đen giúp tăng độ bền và hạn chế trầy xước trong quá trình sử dụng. Bộ nguồn được trang bị quạt làm mát kích thước 120mm, đảm nhiệm vai trò tản nhiệt và duy trì nhiệt độ ổn định khi hệ thống hoạt động.

Bộ nguồn có công suất danh định 750W, sử dụng thiết kế single rail cho đường +12V với công suất tối đa đạt 750W, phù hợp cho các cấu hình PC sử dụng card đồ họa tầm trung. VSP Extreme TPS750 750W được trang bị Active PFC với dải điện áp hoạt động 180–240Vac, và theo công bố từ nhà sản xuất, hiệu suất tối đa có thể đạt khoảng 85% trong điều kiện tiêu chuẩn.

Hệ thống dây cáp của VSP Extreme TPS750 750W sử dụng dạng cáp bẹ màu đen mềm, giúp việc đi dây trong case dễ dàng và gọn gàng hơn. Các đầu cấp nguồn được trang bị gồm:

• 1 x 24-pin Mainboard – chiều dài 55 cm
• 2 x 4+4-pin ATX12V (CPU) – chiều dài 65 cm
• 4 x 6+2-pin PCIe – chiều dài 45 cm + 15 cm
• 6 x SATA – chiều dài 40 cm + 15 cm + 15 cm
• 3 x ATA (Molex) – chiều dài 40 cm + 15 cm + 15 cm

Với số lượng đầu cấp nguồn khá đầy đủ, bộ nguồn có thể đáp ứng tốt nhu cầu kết nối cho nhiều linh kiện trong các cấu hình PC phổ thông và tầm trung.

2. Thiết kế bên trong

Tương tự phiên bản công suất thấp hơn 650W, mẫu VSP Extreme TPS750 750W sử dụng platform được phát triển dựa trên nền tảng của dòng Elite 650W với thiết kế DC to DC. Việc áp dụng nền tảng này giúp cải thiện hiệu suất hoạt động, đồng thời nâng cao độ ổn định và chất lượng điện áp đầu ra, đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận hành của các cấu hình PC hiện đại.

Bảng linh kiện được sử dụng trên TPS750 750W :

Mạch lọc nhiễu EMI trên VSP Extreme TPS750 750W được trang bị đầy đủ hai tầng lọc, giúp hạn chế nhiễu điện từ phát sinh trong quá trình hoạt động và đảm bảo tín hiệu điện ổn định hơn. Tuy nhiên, trên mạch không được trang bị linh kiện chống sét MOV, một thành phần thường thấy trên một số bộ nguồn cao cấp hơn để tăng khả năng bảo vệ trước các biến động điện áp.

Diode cầu GBU2510 (25A) đảm nhiệm vai trò chỉnh lưu dòng điện đầu vào và được làm mát trực tiếp nhờ luồng gió từ quạt tản nhiệt của bộ nguồn. Ở phía sơ cấp, tụ lọc chính đến từ hãng Toshin Kogyo (Nhật Bản) với mức điện dung 470µF, điện áp 420VDC, góp phần ổn định nguồn điện và hỗ trợ hệ thống hoạt động bền bỉ hơn.

Cả tầng PFC và tầng PWM trên VSP Extreme TPS750 750W đều sử dụng chung loại Mosfet Reasunos RS20N50F (20A). Mặc dù mạch PFC chỉ hoạt động trong dải điện áp hẹp 180–264V, nhưng nhà sản xuất vẫn trang bị một cặp Mosfet cho tầng PFC nhằm đảm bảo khả năng chịu tải ổn định đối với bộ nguồn có công suất danh định khá cao là 750W.

Vì vậy, số lượng Mosfet ở tầng PFC không thể dùng làm tiêu chí để xác định bộ nguồn là dải điện áp rộng (full-range) hay dải hẹp (230V only), bởi điều này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác trong thiết kế tổng thể của mạch PFC. Việc điều khiển hoạt động của cả tầng PFC và PWM được đảm nhiệm bởi IC dao động Champion CM6805BG.

Mạch nguồn cấp trước 5Vsb trên VSP Extreme TPS750 750W sử dụng IC Viper22A, một dòng IC nguồn tích hợp thường được sử dụng trong các mạch flyback của nhiều thiết bị điện tử và điện máy gia dụng. IC này đảm nhiệm việc tạo ra điện áp chờ 5Vsb, giúp hệ thống duy trì trạng thái standby và sẵn sàng khởi động khi người dùng bật máy.

VSP Extreme TPS750 750W sử dụng thiết kế chỉnh lưu đồng bộ (Synchronous Rectification – SR) bằng Mosfet, giúp nâng cao hiệu suất hoạt động và khả năng chịu tải so với phương pháp sử dụng diode xung truyền thống.

Ở tầng chỉnh lưu này, bộ nguồn được trang bị 3 Mosfet New Star NSP60T20A (200A), đảm nhiệm việc chuyển đổi và ổn định dòng điện trên đường +12V, góp phần giảm tổn hao năng lượng và cải thiện hiệu suất tổng thể của PSU.

Hai đường điện +5V và +3.3V trên VSP Extreme TPS750 750W được tạo ra từ khối mạch VRM dạng DC to DC. Mạch này sử dụng IC điều khiển Anpec APW7159C (2 kênh) để điều khiển 4 Mosfet Ascend ASDM30R032N (120A), giúp chuyển đổi điện áp từ đường +12V xuống các mức điện áp thấp hơn một cách ổn định và hiệu quả.

Để đảm bảo chất lượng điện áp đầu ra, TPS750 750W sử dụng tụ rắn của hãng Zjjicon cho khu vực lọc nhiễu, góp phần giảm ripple và tăng độ ổn định cho hai đường điện +5V và +3.3V.

IC giám sát trên VSP Extreme TPS750 750W là GR8313, đảm nhiệm chức năng theo dõi và bảo vệ hoạt động của bộ nguồn. Con chip này cung cấp ba cơ chế bảo vệ cơ bản gồm OVP (quá áp), UVP (thấp áp) và SCP (ngắn mạch), giúp tăng độ an toàn cho hệ thống trong quá trình vận hành.

Các tụ lọc DC ở ngõ ra của VSP Extreme TPS750 750W đến từ Toshin Kogyo kết hợp với tụ rắn Zjjicon, đều có mức nhiệt độ hoạt động tối đa 105°C, giúp đảm bảo độ bền và khả năng vận hành ổn định trong thời gian dài.

Phần mạch in (PCB) của bộ nguồn vẫn còn một vài vết flux hàn chưa được làm sạch hoàn toàn, tuy nhiên chân linh kiện được cắt tỉa khá gọn gàng, cho thấy quá trình lắp ráp tổng thể vẫn được thực hiện tương đối cẩn thận.

III. Thử nghiệm PSU VSP Extreme TPS750 750W

1. Load testing ( Thử tải)

Để đơn giản hóa bảng số liệu điện áp theo Test plan ATX 3.0 của Intel, đường +12V trên các bộ nguồn single rail được chia thành hai nhánh tải trong quá trình thử nghiệm:

• 12V1: cấp nguồn cho toàn bộ linh kiện sử dụng đường 12V ngoại trừ CPU (mainboard, PCIe, thiết bị ngoại vi…).
• 12V2: chỉ cấp nguồn riêng cho CPU thông qua đầu ATX12V/EPS12V.

Trong các bài thử tải, VSP Extreme TPS750 750W hoàn thành tốt các mức kiểm tra với mức dao động điện áp nhỏ và nằm trong giới hạn tiêu chuẩn ATX. Hiệu suất tối đa đo được đạt khoảng 90% ở mức điện áp 230Vac, tương đồng với thông số mà VSP công bố.

Nhờ được trang bị thiết kế DC to DC, các đường điện của bộ nguồn vẫn duy trì độ ổn định tốt ngay cả trong các bài kiểm tra tải không đồng đều (Cross Load – CL), đáp ứng đúng yêu cầu kỹ thuật của chuẩn nguồn hiện đại.

2. Inrush Current Testing (Dòng khởi động)

Trong bài kiểm tra dòng khởi động (Inrush Current), VSP Extreme TPS750 750W ghi nhận mức 91A, đây là mức khá phổ biến và nằm trong ngưỡng trung bình của các bộ nguồn cùng phân khúc công suất. Mức dòng khởi động này vẫn đảm bảo bộ nguồn có thể vận hành ổn định khi cấp điện ban đầu cho hệ thống.

3. Sync Transient Response Test (Tải biến thiên)

Điều kiện thử nghiệm:

• Capacitance load: 3300µF cho mỗi đường điện (12V1, 12V2, 5V, 3.3V, 5Vsb)
• Slew rate:
  • 12V: 5A/µs (12VHPWR) hoặc 2.5A/µs
  • 5V & 3.3V: 1A/µs
  • 5Vsb: 0.1A
    (Theo tiêu chuẩn Intel ATX 3.0)

Trong bài kiểm tra tải biến thiên, VSP Extreme TPS750 750W không thể vượt qua toàn bộ các kịch bản thử nghiệm khi hai đường điện +3.3V và +5V nhanh chóng vượt ra ngoài giới hạn điện áp cho phép theo chuẩn ATX. Hiện tượng này xuất hiện rõ rệt hơn khi điều kiện thử nghiệm được áp dụng theo tiêu chuẩn ATX 3.0 mới, vốn có yêu cầu khắt khe hơn đối với khả năng đáp ứng tải biến thiên của bộ nguồn.

-50Hz Low load:

-50Hz High load:

-10kHz Low load:

-10kHz High load:

4. Ripple & Noise (Nhiễu AC cao tần)

Trong bài kiểm tra Ripple & Noise, VSP Extreme TPS750 750W cho kết quả ở mức khá, với mức nhiễu trên các đường điện dao động khoảng dưới 65mV. Giá trị này vẫn nằm trong giới hạn cho phép của tiêu chuẩn ATX, đảm bảo nguồn điện cung cấp cho các linh kiện trong hệ thống được duy trì tương đối ổn định trong quá trình hoạt động.

5. Hold-up Time (Thời gian lưu điện)

Trong bài kiểm tra hold-up time, VSP Extreme TPS750 750W cho kết quả khá thấp so với mức yêu cầu của tiêu chuẩn ATX. Mặc dù bộ nguồn được trang bị tụ chính có mức điện dung tương đối đủ dùng, nhưng thời gian duy trì điện áp đầu ra khi mất nguồn đầu vào vẫn chưa đạt mức tối ưu. Điều này cho thấy khả năng duy trì ổn định điện áp trong những tình huống sụt nguồn ngắn hạn còn khá hạn chế.

6. Protection Features (Các chế độ bảo vệ)

Các cơ chế bảo vệ trên VSP Extreme TPS750 750W hoạt động ổn định và phản hồi khá nhạy trong quá trình thử nghiệm. Tuy nhiên, đường điện 5Vsb sử dụng IC Viper22A, vốn không tích hợp cơ chế bảo vệ quá dòng (OCP). Vì vậy, trong trường hợp xảy ra sự cố, mạch bảo vệ ngắn mạch (SCP) sẽ đóng vai trò lớp bảo vệ cuối cùng để ngắt nguồn và đảm bảo an toàn cho hệ thống.

7. Earth Leak Current (Kiểm tra dòng rò)

Đối với các thiết bị CNTT thuộc Class I, trong đó bộ nguồn máy tính chuẩn ATX là một ví dụ điển hình, các tiêu chuẩn an toàn quy định dòng rò không được vượt quá 3,5mA khi điện áp cấp vào đạt khoảng 110% mức điện áp tối đa mà nhà sản xuất công bố PSU có thể hoạt động. Trong trường hợp này, mức điện áp thử nghiệm tương đương 110% của 240VAC, tức khoảng 264VAC ở tần số 60Hz.

Để thực hiện phép kiểm tra này, thiết bị đo chuyên dụng GW Instek GLC-9000 được sử dụng nhằm xác định mức dòng rò của bộ nguồn trong điều kiện thử nghiệm theo tiêu chuẩn an toàn.

8. Nhiệt độ làm việc và tốc độ quạt làm mát (Temp & Fan RPM)

Điều kiện môi trường thử nghiệm: khoảng 38–45°C.

Trong quá trình hoạt động, khu vực có nhiệt độ cao nhất trên VSP Extreme TPS750 750W tập trung tại ngõ ra của biến áp chính và khu vực các Mosfet chỉnh lưu đồng bộ (SR) trên đường +12V. Điểm nóng tiếp theo được ghi nhận ở diode cầu chỉnh lưu của ngõ vào AC.

Về đường cong quạt (fan curve), TPS750 750W hoạt động theo cơ chế khá đơn giản khi tốc độ quạt tăng dần theo mức tải, tương ứng với lượng nhiệt sinh ra trong quá trình vận hành. Khi tải cao, quạt có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 2200 RPM nhằm đảm bảo khả năng làm mát cho các linh kiện công suất bên trong. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả tản nhiệt này, bộ nguồn đánh đổi phần nào độ êm ái khi hoạt động ở mức tải lớn.

VSP Extreme TPS750 750W được trang bị quạt làm mát VSP 12V – 0.4A sử dụng vòng bi Rifle Bearing. Quạt có tốc độ quay tối đa khoảng 2200 RPM, đảm nhiệm việc tản nhiệt cho toàn bộ các linh kiện công suất bên trong bộ nguồn trong quá trình hoạt động.

IV. Kết luận

VSP Extreme TPS750 750W cho thấy chất lượng điện áp ở mức khá, cùng hiệu suất tối đa đạt khoảng 90% tại 230Vac, tương đồng với thông số mà VSP công bố. Bộ nguồn được trang bị hệ thống cáp bẹ đen mềm, đi kèm 2 đầu cấp nguồn CPU, thuận tiện cho nhiều cấu hình mainboard hiện nay. Ngoài ra, việc sử dụng tụ điện Nhật Bản cho các đường điện chính cũng giúp tăng thêm độ tin cậy về độ bền và độ ổn định trong quá trình vận hành.

Với những trang bị này, TPS750 750W phù hợp cho các cấu hình PC phổ thông và tầm trung, đặc biệt là hệ thống sử dụng một card đồ họa có mức tiêu thụ điện dưới khoảng 250W.

Ưu điểm:

• Chất lượng linh kiện và điện áp ở mức khá
• Hiệu suất tối đa đạt khoảng 90% @230Vac
• Thiết kế DC to DC (VRMs) cho các đường điện phụ
• Quạt làm mát Rifle Bearing

Khuyết điểm:

• Thời gian lưu điện (Hold-up time) nên được cải thiện thêm.